Tabela temp metronomu w muzyce: wolne, umiarkowane i szybkie

Metronom to uniwersalne urządzenie do wyznaczania rytmu i używa się go przede wszystkim w muzyce: przy grze na gitarze, fortepianie, skrzypcach i innych instrumentach. Liczba uderzeń na minutę to właśnie tempo, które charakteryzuje każdy utwór muzyczny. Wyobraź sobie, że początkujący nie wie, jak gra się walca wiedeńskiego: widzi nuty, lecz nie rozumie, z jaką prędkością muzyka powinna brzmieć. Jeśli wybierze „na oko” tempo około 90 uderzeń na minutę, w efekcie usłyszymy zupełnie inną melodię, a zatańczyć do niej taniec towarzyski byłoby bardzo trudno. Aby uniknąć tej pułapki, istnieją tempa metronomu — wiedza, której w szkole muzycznej uczą bez wyjątku.

Czym jest tempo metronomu?

Tempo w muzyce to prędkość przebiegu, bardzo podobna do bicia serca. Gdy człowiek jest spokojny, puls jest wolny; w emocjach uderzenia przyspieszają. To samo dzieje się, gdy brzmi utwór: muzyk wyczuwa ten wewnętrzny puls, aby nie wypaść z rytmu i zagrać melodię harmonijnie i poprawnie, dokładnie tak, jak zamierzył kompozytor.

Aby ułatwić pracę muzykom, stworzono metronom: ustawia się na nim pożądane tempo bez odchyleń. Tempo metronomu to liczba uderzeń na minutę (BPM, „beats per minute”), którą odtwarza urządzenie. Pisząc swoje dzieła, kompozytorzy podają tempo przybliżone lub dokładne — właśnie według metronomu: w tym celu rysują ćwierćnutę, stawiają znak równości i zapisują wartość tempa (na przykład ♩ = 120).

Historia nazw temp

Metronom rozsławił Johann Nepomuk Mälzel, mechanik i wynalazca, który dobrze znał się na muzyce. Nazwy temp z kolei przyszły do nas z Włoch i oznacza się je słowami tego języka, więc nauka przynosi podwójną korzyść — zapamiętasz tempa i przyswoisz kilkadziesiąt pięknych obcych słów. Ponadto, zależnie od metronomu użytego do pomiaru, tempa się różnią:

• Mälzla – wskazuje tylko podstawowe tempa i uchodzi za klasyczny;
• z 1950 roku – tempa są podobne do urządzenia Mälzla, ale mogą być o 10 do 15 niższe;
• nowoczesny – mierniki elektroniczne lub internetowe; ich tempo jest nieco żywsze niż poprzedników.

Jeśli jesteś początkującym muzykiem, możesz korzystać z wartości standardowych — średnich liczb z tabeli. Różnica 5 do 10 uderzeń na minutę nie jest krytyczna.

Tabela temp metronomu

Aby ułatwić zadanie wykonawcom, zebraliśmy wszystkie tempa metronomu w jednej tabeli: są tu tempa wolne, umiarkowane i najszybsze w muzyce, uporządkowane według prędkości.

Nazwa	Charakter	Wartość standardowa	Mälzel	1950	Nowoczesny
Grave	Bardzo wolno, ciężko	≤40	44
Larghissimo	Niezwykle szeroko, dostojnie	≤40
Lentissimo	Skrajnie wolno	40
Adagissimo	Wolniej niż largo
Largo	Szeroko, majestatycznie	42–66	40	46	50
Larghetto	Nieco szybciej niż largo	60–66	50	60
Largamente	Szeroko, śpiewnie	58–97	60	54	70
Adagio	Bardzo spokojnie, powoli	66–76
Adagietto	Wolno, lecz nieco żywiej	66
Lento	Cicho, miękko	52–108	52	52
Lentamente	Powoli	52–60
Andantino	Umiarkowanie spokojnie	80	66
Andante	W tempie spokojnego kroku	56–88	69	80–100
Con moto	Z lekkim przyspieszeniem	84–100
Moderato	Umiarkowanie	66–126	84	80	110
Allegretto	Dość żywo	108	100	100
Vivace	Szybko, żywo	140	144	126
Allegro	Wesoło, żwawo	84–144	120	116	120–160
Allegramente	Szybciej, pogodnie
Presto	Bardzo szybko	100–150	160	144	180
Allegrissimo	Żywiej niż presto
Vivacissimo	Żywiej niż vivace
Prestissimo	Najszybciej jak można	200–208	184–240	184	200
Rapido	Niezwykle szybko	200+
Veloce	W wysokim tempie	200+

Jak korzystać z tabeli temp

Znajdź w nutach oznaczenie tempa (zwykle w lewym górnym rogu), odszukaj je w tabeli i przenieś wartość BPM do naszego metronomu online. Ćwicząc, zacznij celowo wolniej, niż trzeba, i podnoś tempo dopiero wtedy, gdy każde uderzenie jest pewne. I tak dla utworu z ♩ = 120 ustaw 120, lecz najpierw graj może w 90–100, aż fragment popłynie. Dowiedz się więcej w historii metronomu oraz w rodzajach metronomów.